Medine'de Ziyaret Edilecek Yerler: Ravza'dan Uhud'a Rehber

Medine'de nereleri ziyaret edebilirsiniz?

Medine'de ziyaretin merkezi Mescid-i Nebevî'dir. Ravza-i Mutahhara ve Hz. Peygamber'in kabrinin bulunduğu Hücre-i Saâdet bu mescidin içindedir. Mescidin yakınında, şehrin güneydoğusunda Cennetü'l-Bakī yer alır. Şehrin çevresinde ise hicretin son durağı Kuba Mescidi, Hz. Peygamber'in ilk cuma namazını kıldırdığı Cuma Mescidi, kıblenin değiştiği Mescid-i Kıbleteyn, Uhud Dağı ve Uhud Şehitliği ile Hendek Gazvesi'nin hatırasını taşıyan Yedi Mescitler bulunur. Medine'den Mekke'ye ihramlı gidecekseniz Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali) mîkatı da yolunuzun üzerindedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 2027 hac bilgilendirme broşürü, Başkanlık organizasyonunda Medine'de Yedi Mescitler, Kıbleteyn Mescidi, Kuba Mescidi, Cennetü'l-Bakī Kabristanı ve Uhud Şehitliği'nin ziyaret edildiğini belirtir. Kafile programları organizasyona göre değişir. Programınızda hangi yerlerin olduğunu kafile yetkilinize sorun.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hac ve umre organizasyonları Diyanet İşleri Başkanlığı ve Başkanlıkla sözleşme imzalayan acentalar tarafından yürütülür. Güncel yetkili acenta listelerine Diyanet Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü (yeni sekmede açılır) sitesinden ulaşabilirsiniz. Genel çerçeve için umre rehberimize bakabilirsiniz.

Ziyarete çıkmadan önce bilmeniz gerekenler

• Medine ziyareti ayrı bir ziyarettir. Umrenin ve haccın adımları Mekke'de tamamlanır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hz. Peygamber'in kabrini ziyaret, âlimlerin çoğunluğuna göre sünnet, Hanefîler'e göre sünnet-i müekkededir.
• Sükûnet en önemli adaptır. Kabr-i şerif önünde yüksek sesle konuşulmaz, başkalarını rahatsız edecek davranışlardan kaçınılır. Kabir ziyaretlerinde selam verilir, dua edilir. Kabirlerin üzerine basılmaz, oturulmaz.
• Ravza için izin alınır. Ayrıntılar aşağıdaki Ravza bölümündedir.
• Yerel uygulamalar değişebilir. Giriş saatleri, ziyaret düzeni ve kapatılan bölümler Suudi makamlarınca belirlenir. Yerindeki görevlilerin yönlendirmesine uyun.
• Güvenlik. T.C. Dışişleri Bakanlığı'nın Suudi Arabistan'a gidecek vatandaşlara yönelik duyurusunu ve Cidde Başkonsolosluğu'nun duyurularını okuyun. Seyahat öncesi güncel uyarıyı kontrol edin.

Mescid-i Nebevî ve çevresi

Mescid-i Nebevî

Mescid-i Nebevî'yi Hz. Peygamber, hicretten sonra ashabıyla birlikte bizzat çalışarak inşa etmiştir. Yapımına Eylül 622'de başlanmış, Nisan 623'te tamamlanmıştır. Hz. Peygamber onu, ibadet için yolculuk yapılmaya değer üç mescitten biri olarak anmıştır. Mescidin yanında yaşayan Suffe ehli, buradaki ilim ve öğretim faaliyetlerinde özel bir yere sahipti. Hz. Peygamber, Hz. İbrâhim'in Mekke'yi harem kıldığı gibi Medine'yi de harem ilan etmiştir.

Sultan Abdülmecid 1849'da mescidin yeniden yapılmasına karar vermiş, çalışmalar 1851-1861 yılları arasında sürmüştür. Yapının mimarı Abdülhalim Efendi, yazılarının hattatı Abdullah Zühdi'dir. Suudi dönemindeki ilk genişletme 1955'te açılmıştır. En büyük genişletme 1984-1994 yılları arasında yapılmış ve mescidin alanı 98.326 m²'ye ulaşmıştır.

Zamanlama: Namaz vakitlerine yakın saatlerde girişler ve avlular dolar. Vakitten epey önce gitmek yer bulmanızı kolaylaştırır.

Ravza-i Mutahhara

Ravza, Hz. Peygamber'in evi ile minberi arasındaki alandır. Adı, bu alanın cennet bahçelerinden bir bahçe olduğunu bildiren hadise dayanır (Buhârî, Müslim). Mescid-i Nebevî'de kılınan namazın, Mescid-i Haram dışındaki yerlerde kılınandan bin kat faziletli olduğunu bildiren hadisler de bu bölgenin faziletine delil sayılmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre alan doğu-batı yönünde yaklaşık 22 m, kuzey-güney yönünde yaklaşık 15 m olup yaklaşık 330 m²'dir.

Ravza'daki sütunların her biri bir hatıra taşır. Muhallaka sütunu, minberden önce Hz. Peygamber'in dayandığı hurma kütüğünün yerindedir. Âişe (Kur'a) sütunu, Tövbe (Ebû Lübâbe) sütunu, Hz. Ali'nin nöbet tuttuğu yer olarak bilinen Muhâfız sütunu ve elçilerin kabul edildiği yeri gösteren Vüfûd sütunu da buradadır.

İzin ve randevu: Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı'nın resmî hizmet sayfasına göre Ravza ziyareti için Nusuk uygulaması veya web sitesi üzerinden tarih ve uygun saat seçilerek izin alınır. Sayfada hizmet ücretsiz olarak gösterilir. Hedef kitle ise vatandaşlar, ülkede yaşayanlar, ziyaretçiler ve Körfez ülkeleri vatandaşları olarak belirtilir (sayfa güncellemesi 20.09.2026, erişim 2026-10-16). Uygulama değişebilir, resmî kaynaktan doğrulayınız.

Ziyaret adabı: Alan küçük, ziyaretçi sayısı fazladır. Namazınızı ve duanızı kısa tutun, sıradakilere yer açın, itişmeyin.

Hücre-i Saâdet ve kabr-i şerif ziyareti

Hz. Peygamber, Hz. Âişe'nin odasına defnedilmiştir. Bu oda Hücre-i Saâdet adını almış ve sonraki genişletmelerle mescidin içine katılmıştır. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer de burada medfundur. Hücrenin üzerindeki kubbe 1837'de tamamlanan çalışmalarda kurşunla kaplanıp yeşile boyanmıştır. Bu yüzden Yeşil Kubbe (Kubbetü'l-hadrâ) diye bilinir.

Ziyaret adabı: TDV İslâm Ansiklopedisi'nin "Ziyaret" maddesine göre ziyaretçi kabre yönelerek durur, Hz. Peygamber'e selam verir ve salavat getirir. Ardından Hz. Ebû Bekir ile Hz. Ömer'e de selam verir. Yüksek sesle konuşmaz, başkalarını rahatsız edecek davranışlardan kaçınır. Önünüzdeki ve arkanızdaki ziyaretçileri düşünerek selamınızı kısa tutun. Duanızı mescidin uygun bir yerinde sürdürebilirsiniz.

Cennetü'l-Bakī

Cennetü'l-Bakī, şehrin güneydoğusunda, Mescid-i Nebevî'nin yakınında ve bugün yıkılmış olan eski kale duvarlarının dışında kalan mezarlıktır. Muhacirlerden ilk olarak Osman b. Maz'ûn, ensardan ilk olarak Es'ad b. Zürâre buraya defnedilmiştir. Hz. Peygamber'in kızları Rukıyye ve Zeyneb, amcası Hz. Abbas, halası Safiyye, eşlerinden Hz. Âişe, Hz. Hafsa ve Ümmü Seleme burada medfundur. Hz. Osman, Abdurrahman b. Avf, Sa'd b. Ebû Vakkās, Abdullah b. Mes'ûd ve Ebû Hüreyre gibi sahâbîler de buradadır. Hz. Âişe'nin rivayetine göre Hz. Peygamber zaman zaman Bakī'e gider ve burada yatanlar için dua ederdi.

Türbeler ve mezar taşları 1806'da yıkılmış, sonradan yeniden yapılmış ve 1926'da tekrar yıkılmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bugün türbe ve mezar taşı kalmamıştır, alan mezarlık olarak kullanılmaya devam eder.

Ziyaret adabı: Girişte selam verin, dua edin, kabirlerin arasında dikkatli yürüyün. Giriş saatleri ve ziyaretçi düzeni yerinde değişebilir, kapıdaki görevlilerin uyarılarına uyun.

Hicretin ve ilk yılların izinde

Kuba Mescidi

Kuba, hicret yolculuğunda Medine'ye varmadan önceki son duraktır. Burada yapılan mescit, müslümanların umuma açık ilk mescidi olarak kabul edilir. Tevbe suresinin 108. ayetindeki "ilk günden takvâ üzerine kurulan mescit" ifadesinin Kuba'ya işaret ettiği kabul edilir. Bu ifadenin Mescid-i Nebevî'yi kastettiğine dair bir rivayet de vardır.

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin aktardığı rivayetlere göre Hz. Peygamber, Medine'deyken cumartesi, bazen de pazartesi günleri ve ramazanın 17. günü Kuba'ya gidip namaz kılardı. Hadis kaynaklarında Kuba'da namaz kılmanın bir umreye denk tutulduğu aktarılır. Bugünkü yapı, 1985'te eski mescidin yıkılıp yeniden inşa edilmesiyle ortaya çıkmıştır ve aynı anda 10.000'den fazla kişinin ibadet edebileceği büyüklüktedir.

Ziyaret ipucu: Kuba ve Cuma mescitleri aynı hicret güzergâhı üzerindedir. İkisini aynı ziyarette görebilirsiniz.

Cuma Mescidi

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin "Cuma" maddesine göre Hz. Peygamber, Kuba'da birkaç gün kaldıktan sonra bir cuma günü Medine'ye doğru yola çıkmıştır. Rânûnâ vadisinde Sâlim b. Avf oğullarının yanına vardığında cuma vakti girmiştir. Hz. Peygamber'in kıldırdığı ilk cuma namazı, oradaki namazgâhta kılınmıştır. Bu yerde yapılan mescit Mescid-i Cum'a adıyla anılır.

Ziyaret ipucu: Hicret güzergâhını takip etmek isterseniz Kuba ziyaretinin ardından buraya uğrayabilirsiniz. Namaz vakitlerinde mescit cemaatle dolabileceği için ziyaret saatinizi vakitlere göre ayarlayın.

Mescid-i Kıbleteyn

Mescid-i Kıbleteyn, Medine'nin kuzeybatısında, Vebere harresinde ve Mescid-i Nebevî'ye yaklaşık 5 km uzaklıktadır. İlk adı, bulunduğu kabile bölgesinden dolayı Benî Selime Mescidi'dir. Hz. Peygamber burada öğle ya da ikindi namazını kıldırırken Bakara suresinin 144. ayeti inmiş ve kıble Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'dan Kâbe'ye çevrilmiştir. Mescit bu yüzden "iki kıbleli mescit" anlamına gelen adı almıştır.

Suudi yönetimi mescidi 1987'de genişletip onarmıştır. Bugün 3.920 m²'lik alanı, iki minaresi ve Türk hattat Hasan Çelebi'nin yazılarıyla süslenmiş iç mekânı vardır. Mihrap yalnız Kâbe yönündedir.

Ziyaret ipucu: Mescid-i Kıbleteyn şehrin kuzeybatısında olduğu için Yedi Mescitler ve Uhud ile aynı güne planlanabilir.

Gazvelerin hatırası

Uhud Dağı ve Uhud Şehitliği

Uhud Dağı, Mescid-i Nebevî'nin yaklaşık 5 km kuzeyindedir. Uhud Gazvesi hicretin 3. yılında (625) burada yapılmıştır. Hz. Peygamber, ordunun arkasını korumak için Abdullah b. Cübeyr komutasındaki 50 okçuyu Ayneyn tepesine yerleştirmiş ve yerlerini terk etmemelerini emretmişti. Savaşta 70 müslüman şehit düşmüştür.

"Seyyidüşşühedâ" (şehitlerin efendisi) diye anılan Hz. Hamza, Hz. Peygamber'in amcasıdır ve Uhud'da şehit olmuştur. Kız kardeşinin oğlu Abdullah b. Cahş ile aynı kabre defnedilmiştir. Şehitler savaş alanında, kendi elbiseleriyle toprağa verilmiştir. Bazı kabirler sonradan Bakī'e taşınmış, Hz. Hamza ve şehitlerin çoğu Uhud'da kalmıştır. Hz. Hamza'nın kabri üzerindeki türbe ve çevresindeki yapılar, bölgede Osmanlı idaresi sona erdikten sonra yıkılmıştır.

Hz. Peygamber her yıl Uhud şehitlerini ziyaret edip onlar için Allah'tan mağfiret dilerdi. Uhud için "Uhud bizi sever, biz de Uhud'u severiz" buyurduğu rivayet edilir (Buhârî, Müslim).

Ziyaret ipucu: Şehitlik ve çevresi açık alandır. Sıcak saatlerden kaçının, yanınıza su alın. Savaşın seyrini daha iyi anlamak için okçuların yerleştirildiği Ayneyn tepesini kafile görevlinize sorabilirsiniz.

Hendek ve Yedi Mescitler (Mesâcid-i Seb'a)

Hendek Gazvesi hicretin 5. yılında (Mart-Nisan 627) yapılmıştır. Medine, şehrin çevresine kazılan yaklaşık 5,5 km uzunluğundaki bir hendekle savunulmuştur. Kur'an'daki "ahzâb" kelimesinden dolayı bu savaşa Ahzâb Gazvesi de denir. Hz. Peygamber karargâhını Sel' dağının eteklerinde kurmuştu.

Yedi Mescitler, Sel' dağının kuzeybatısındaki mescit grubudur ve "mesâcid-i feth" diye de anılır. Grupta Fetih, Selmân-ı Fârisî, Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Ali ve Sa'd b. Muâz (Fâtıma) mescitleri sayılır. Yedinci olarak bazı yazarlar Mescidü'r-râye'yi gösterir. Fetih Mescidi adını, Hz. Peygamber'in Hendek sırasında burada düşmanın yenilmesi için dua etmesinden alır. Selmân-ı Fârisî Mescidi ise hendek kazılmasını öneren sahâbînin adını taşır.

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin 2004 tarihli maddesi, Medine evkaf ve mescitler idaresinin 1989 ve 1992 yıllarında hazırladığı raporda altı mescidin adının geçtiğini aktarır. Aynı maddeye göre son yıllarda Fetih ve Selmân-ı Fârisî mescitleri dışındakiler yıktırılmış, alanda yeni bir cami inşa edilmektedir.

Ziyaret ipucu: Yapıların bugünkü durumu değişmiş olabilir. Bu ziyaretin asıl anlamı, Hendek savunmasını yerinde hatırlamaktır.

Medine'den Mekke'ye giderken

Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali)

Zülhuleyfe, Medine'den Mekke'ye hac veya umre için gidenlerin ihrama girdiği mîkattır. Medine'nin güneybatısında, Akīk vadisinde ve Mescid-i Nebevî'ye yaklaşık 11 km uzaklıktadır. Yakınındaki, Hz. Ali'ye nisbet edilen bir kuyudan dolayı Âbâr-ı Ali diye de anılır. Ömer b. Abdülazîz'in yaptırdığı mescit Mescidü'ş-şecere, Mescidü'l-mîkat ve Mescidü'l-ihrâm adlarıyla bilinir.

Hz. Peygamber, Vedâ haccı için Medine'den çıktığında geceyi burada geçirmiş, ertesi gün öğle namazını kıldırdıktan sonra ihrama girerek telbiye getirmiş ve Mekke'ye doğru yola çıkmıştır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Medine'den Mekke'ye gidenlerin Medine'de ya da en geç Zülhuleyfe'de ihrama girmesi gerekir. Zülhuleyfe, Mekke'ye en uzak mîkattır.

Ziyaret ipucu: İhram kıyafetinizi ve ihram yasaklarını yola çıkmadan gözden geçirin. Ayrıntılar için ihram yasakları ve kadınlar için ihram yazımızı, umrenin adımları için umre nasıl yapılır sayfamızı okuyabilirsiniz.

Ziyaretlerinizi nasıl planlayabilirsiniz?

• Mescid-i Nebevî çevresini bir güne toplayın. Ravza, kabr-i şerif ve Cennetü'l-Bakī aynı bölgededir. Ravza izninizin saatine göre diğer ziyaretleri planlayın.
• Kuba ile Cuma Mescidi'ni birleştirin. İki mescit aynı hicret güzergâhı üzerindedir.
• Kuzey ve kuzeybatıdaki durakları birleştirin. Uhud, Mescid-i Kıbleteyn ve Yedi Mescitler bu yöndedir.
• Kafile programına bakın. Diyanet'in 2027 hac broşürüne göre Başkanlık organizasyonunda Mekke ve Medine'deki ziyaretler klimalı otobüslerle yapılır.
• Bireysel ulaşımda dikkatli olun. Lisanslı ulaşım seçeneklerini tercih edin, ücreti yola çıkmadan netleştirin. Otelinizin adını ve konumunu yanınızda bulundurun.
• Yaşlı veya yürümekte zorlanan biriyle gidiyorsanız açık alan ziyaretlerini kısaltın, dinlenme molası verin. Öneriler için yaşlı ebeveynle umre yazımıza bakabilirsiniz.
• Şehirler arası geçişi önceden planlayın. Mekke-Medine arası ulaşım ve Mekke'de ziyaret edilecek yerler yazılarımız size yardımcı olabilir. Valizinizi hazırlarken umre hazırlık listesi sayfamızdan yararlanabilirsiniz.