İstanbul Turu: Eyüp Sultan, Fatih ve Sultanahmet

Tur hakkında

Ziya Turizm, İstanbul'un manevi ve kültürel duraklarını kapsayan şehir turları düzenler. Rota; tarihî yarımadadaki Fatih ve Sultanahmet semtlerini, surların dışındaki Eyüp Sultan'ı bir araya getirir. Bu rotada görülebilecek başlıca yerler arasında Eyüp Sultan Türbesi, Ayvansaray'daki sahabe kabirleri, Süleymaniye, Fatih Camii, Hırka-i Şerif Camii, Sultanahmet Camii, Ayasofya ve Topkapı Sarayı'ndaki Kutsal Emanetler bulunur; hangi durakların programa alınacağı güncel programla netleşir.

Ofisimiz de Fatih'te, Akşemsettin Mahallesi'ndedir. Gün gün program, tur tarihleri ve katılım koşulları bu sayfada yer almaz; güncel bilgi için bize ulaşabilirsiniz.

Tarihî bilgiler TDV İslâm Ansiklopedisi'ne, Topkapı Sarayı'na ilişkin bilgiler Millî Saraylar Başkanlığı'nın resmî sayfasına dayanır.

Rotada neler görülür?

Rotanın Sultanahmet ve Süleymaniye bölümleri, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne 1985'te alınan İstanbul'un Tarihî Alanları içindedir. İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre bu alan dört bölümden oluşur; bunlardan Sultanahmet Arkeolojik Parkı, At Meydanı'nı (Hipodrom), Ayasofya'yı, Aya İrini'yi, Küçük Ayasofya'yı ve Topkapı Sarayı'nı kapsar.

Eyüp Sultan

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Ebû Eyyûb el-Ensârî, Hz. Peygamber Medine'ye hicret ettiğinde onu evinde yedi ay misafir eden sahabidir; bu yüzden "Mihmandâr-ı Nebî" diye anılır. Müslümanların ilk İstanbul kuşatması sırasında, yaygın kabule göre 49 (669) yılında vefat etmiş ve vasiyeti üzerine surlara yakın bir yere defnedilmiştir. Ansiklopedi 670, 672 ve 675 rivayetlerini de aktarır.

Osmanlı kaynaklarına göre kabrin yeri fetihten sonra Akşemseddin tarafından belirlenmiştir. Fatih Sultan Mehmed, fethin hemen ardından burada bir külliye yaptırmıştır. Bugünkü cami Sultan III. Selim döneminde yeniden inşa edilmiş ve 1800'de ibadete açılmıştır. Osmanlı padişahlarının tahta çıkışta yapılan kılıç kuşanma törenleri de türbenin önünde gerçekleşirdi.

Ayvansaray'daki sahabe kabirleri

Kara surlarının Haliç'e indiği köşedeki Ayvansaray, TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Eyüp yolu üzerinde sahabe kabirlerinin en yoğun toplandığı yerde gelişmiştir. Ebû Şeybe el-Hudrî'nin türbesi, semtin en önemli hazîresi sayılan Toklu Dede hazîresi ve halkın Câbir Camii diye de andığı Atik Mustafa Paşa Camii bu bölgededir.

Bu yerlerin bir kısmı kaynaklarda kabir, bir kısmı makam olarak anılır. Rivayet farklarını İstanbul'daki sahabe kabirleri yazımızda ayrıntılı anlattık.

Fatih: Süleymaniye, Fatih Camii ve Hırka-i Şerif

Süleymaniye Camii ve Külliyesi: TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre temeli 1550'de atılan külliye, yedi yıl sonra, 15 Ekim 1557'de açılmıştır. Caminin hazîresinde Kanûnî Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan'ın türbeleri bulunur; külliyenin mimarı Mimar Sinan'ın türbesi de külliye alanı içindedir.

Fatih Camii ve Fatih Sultan Mehmed Türbesi: Fatih Sultan Mehmed, külliyesi için On İki Havâri Kilisesi'nin yerini seçmiştir. Ansiklopediye göre inşaat 1463'te başlamış, 1470'te tamamlanmıştır; mimarı Atik Sinan'dır. 1766 depreminde büyük kubbesi çöken cami, Sultan III. Mustafa döneminde yeniden yapılmış ve 1771'de ibadete açılmıştır. Fatih Sultan Mehmed, caminin kıble duvarı önündeki hazîredeki türbede yatmaktadır.

Hırka-i Şerif Camii: Hz. Peygamber'in Veysel Karanî'ye verilmesini vasiyet ettiği rivayet edilen hırkanın korunması ve ziyaret edilmesi için 1851'de Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılmıştır. Ansiklopediye göre hırka, Osmanlı döneminin sonuna kadar ramazanın on beşinden arefe gününe kadar halkın ziyaretine açılırdı. Güncel ziyaret düzenini gitmeden önce duyurulardan öğrenin.

Fatih'teki diğer duraklar için Fatih'te manevi bir gün rehberimize bakabilirsiniz.

Sultanahmet: Sultanahmet Camii, Ayasofya ve Topkapı Sarayı

Sultanahmet Camii: TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Sultan I. Ahmed tarafından devrin başmimarı Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırılmıştır. İnşaatına 1609'da başlanan cami 1616'da ibadete açılmıştır. Altı minareli yapıda İznik ve Kütahya atölyelerinden gelen 21.000'den fazla çini kullanılmıştır. I. Ahmed'in türbesi de külliyenin içindedir.

Ayasofya: Bugünkü yapı İmparator Iustinianus döneminde inşa edilmiş ve 27 Aralık 537'de açılmıştır. Fetihten sonra camiye çevrilen Ayasofya, 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye dönüştürülmüştür. Danıştayın bu kararı iptal etmesinin ardından, 10 Temmuz 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile yönetimi Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmiş ve yeniden ibadete açılmıştır. Yapının çevresinde II. Selim, III. Murad ve III. Mehmed'in türbeleri bulunur.

Topkapı Sarayı ve Kutsal Emanetler: Millî Saraylar Başkanlığı'na göre saray, Fatih Sultan Mehmed tarafından 1460-1478 yılları arasında yaptırılmış ve 3 Nisan 1924'te Cumhuriyet'in ilk müzesi olmuştur. Üçüncü avludaki Has Oda, Mukaddes Emanetler Dairesi olarak anılır. Yapı, Yavuz Sultan Selim döneminde kutsal emanetlerin getirilmesinden sonra Hırka-i Saâdet Dairesi adıyla da bilinir.

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Hırka-i Saâdet, Hz. Peygamber'in sahabeden Kâ'b b. Züheyr'e hediye ettiği hırkadır ve 1517'de Mısır'ın fethinden sonra İstanbul'a getirilmiştir. Mukaddes Emanetler arasında Sancak-ı Şerif, Dendân-ı Saâdet, Lihye-i Saâdet, sahabeye nispet edilen kılıçlar ile Kâbe'ye ait anahtar ve kilitler de bulunur.

Topkapı'daki Hırka-i Saâdet ile Fatih'teki Hırka-i Şerif ayrı hırkalardır; ansiklopedi, tarihî kaynaklarda iki adın zaman zaman birbirinin yerine kullanıldığını da belirtir.

Bu tur kimler için uygun?

• İstanbul'un manevi duraklarını bir arada görmek isteyenler
• Eyüp Sultan'ı, sahabe kabirlerini ve Kutsal Emanetler'i ziyaret etmek isteyenler
• Osmanlı ve Bizans mimarisine, İstanbul'un fetih sonrası imarına ilgi duyanlar
• Şehre ilk kez gelen aileler ve gruplar

Tarihî yarımada ve Eyüp tepelik bir araziye yayıldığı için bu bölgelerde yokuşlar ve yürüyüş mesafeleri vardır. Yaşlı ya da hareket kısıtı olan bir yakınınızla katılmayı düşünüyorsanız durumunu görüşmede bize belirtin.

Mevsim ve planlama notları

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün İstanbul için yayımladığı 1950-2025 uzun yıllar ortalamalarına göre temmuz ve ağustosta ortalama en yüksek sıcaklık 29,7 °C'dir. Ocakta ortalama en yüksek sıcaklık 9,6 °C, en düşük 4,2 °C'dir ve kış aylarında yağışlı gün sayısı artar. Nisan-mayıs ile eylül-ekim ayları, açık havada gezmek için daha ılımandır.

• Namaz vakitleri: Camiler ibadet yeridir. Ziyareti namaz vakitlerinin dışında planlayın ya da namaza katılın. Güncel vakitleri Diyanet İşleri Başkanlığı'nın namaz vakitleri sayfasından (yeni sekmede açılır) görebilirsiniz. Cuma günü öğle vaktinde camiler daha kalabalık olur.
• Müze ziyaret günleri: Topkapı Sarayı'nın ziyaret gün ve saatlerini, kapalı olduğu günleri Millî Saraylar Başkanlığı'nın resmî sayfasından (yeni sekmede açılır) kontrol edin.
• Kalabalık günler: Eyüp Sultan; mübarek gün ve gecelerde, hafta sonlarında kalabalık olabilir.

Gezinin süresi ve durakların sırası grubun temposuna ve ziyaret günlerine göre değişir. Bu sayfada süre veya fiyat bilgisi verilmez.

Hazırlık

• Kimlik: T.C. kimlik kartınızı yanınızda bulundurun. 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu (yeni sekmede açılır), konaklama yerlerinde kalanların kimliklerinin kaydedilmesini düzenler. Türkiye dışından katılacak misafirleriniz, Türkiye'ye giriş şartlarını T.C. Dışişleri Bakanlığı (yeni sekmede açılır)'nın resmî kaynaklarından kontrol etmelidir; şartlar değişebilir, resmî kaynaktan doğrulayınız.
• Kıyafet: Omuzları ve dizleri örten kıyafetler tercih edin; kadın ziyaretçiler başörtüsü bulundursun. Cami ve türbelere ayakkabıyla girilmez; kolay çıkarılan ayakkabı işinizi kolaylaştırır.
• Türbe ziyareti: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, kabir ziyaretinde selam vermeyi, dua etmeyi ve Kur'an okuyup sevabını bağışlamayı tavsiye eder; parmaklık ve taşları öpmeyi, mum yakmayı ve bez bağlamayı uygun görmez. Kurul, kadınların da kabirleri ziyaret edebileceğini belirtir. Kendi durumunuza özgü sorular için müftülüğe danışın.
• Sağlık: Yokuşlu bir rota için rahat ayakkabı seçin; düzenli kullandığınız ilaçları yanınıza alın. Yaz aylarında Dünya Sağlık Örgütü'nün önerilerini dikkate alın: günün en sıcak saatlerinde yorucu etkinliği sınırlayın, gölgede kalın, düzenli su için ve hafif, bol giysiler giyin. DSÖ, 65 yaş üstündekileri ve kronik hastalığı olanları sıcağa karşı daha hassas gruplar arasında sayar.

Güncel program, tarih ve koşullar için bize ulaşın

Gün gün program, tur tarihleri, ulaşım, konaklama ve katılım koşulları bu sayfada yayımlanmaz. Güncel program, tarih ve koşullar için bize ulaşın.

Manevi rotayı İstanbul dışına taşımak isterseniz Bursa turu sayfamıza ve Konya ve Bursa manevi kültür rotası yazımıza, diğer rota rehberlerimiz için turlar sayfasına göz atabilirsiniz.